ΜΥΤΑΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ

Ζωγράφος, σκηνογράφος
Χαλκίδα, 1934

Σπούδασε ζωγραφική στην ΑΣΚΤ (1053-1957) με δάσκαλους τους Σ.Παπαλουκά και Γ.Μόραλη. Σπούδασε στη συνέχεια στο Παρίσι σκηνογραφία στην Ecole des Arts Decoratifs (1961-1964), με δασκάλους τους F. Labisse και J.L.Barrault, και παράλληλα παρακολούθησε μαθήματα εσωτερικής διακόσμησης στην Ecole d’Arts et Metiers. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του και την επιστροφή του στην Αθήνα το 1964, ανέλαβε τη διεύθυνση του Εργαστηρίου Εσωτερικής Διακόσμησης στο ΑΤΙ το 1969 διορίστηκε βοηθός στο Εργαστήριο Ζωγραφικής στην ΑΣΚΤ, όπου το 1977 εξελέγη τακτικός καθηγητής.

Ξεκίνησε την πορεία του στον εικαστικό χώρο μέσα από το σχέδιο, για να προχωρήσει αργότερα στην εφαρμογή και στην κατάκτηση του χρώματος. Στα έργα του το σχέδιο δεν είναι απλό δομικό στοιχείο της σύνθεσης αλλά βασικό μέσο έκφρασης. Αντίστοιχα, το χρώμα χρησιμοποιείται όχι ως μορφοποιό στοιχείο, αλλά ως εκφραστικό του κλίματος και της εσωτερικής ποιότητας του θέματος. Διαθέτοντας εξαίρετες σχεδιαστικές ικανότητες και όντας ευαίσθητος δέκτης των μηνυμάτων της πρωτοπορίας, δέχεται γόνιμες επιρροές από τα νεοτερικά ρεύματα και έχει διαμορφώσει προσωπικό και αναγνωρίσιμο εικαστικό ύφος. Άξονες και προσδιοριστικά σημεία του έργου του παραμένουν η ελληνική εικαστική παράδοση, το φυσικό και το αστικό τοπίο, η καθημερινή πραγματικότητα και η επικαιρότητα, το πλήθος και το άτομο, ο άνθρωπος ως συμβατικό πρόσωπο ή ως συγκεκριμένη προσωπικότητα. Η ανθρώπινη μορφή, όπως συλλαμβάνεται σε τυχαία φωτογραφικά στιγμιότυπα ή όπως μεταπλάθεται σε σκηνοθετημένες και επεξεργασμένες από τον καλλιτέχνη θέσεις και συσχετίσεις – συχνά στοιχειοθετείται η αυτοπαρουσίαση του ζωγράφου -, αποτελεί το κύριο θεματολογικό υλικό των συνθέσεών του. Στο έργο του είναι έκδηλος ένας αφαιρετικός εξπρεσιονισμός, ενώ συχνά ο καλλιτέχνης διαπνέεται από τάσεις μεταφυσικής γραφής ή κινείται σεκλίμα βιωμένου υπερρεαλισμού ή ακόμη προχωρεί σε έναν ιδιότυπο συμβολιστικό ρεαλισμό με κριτική διάθεση.
Εικαστικός δημιουργός με πολυδιάστατη δραστηριότητα και επίδοση σε πολλούς τομείς, έχει να επιδείξει μεγάλη παραγωγή σχεδίων και ζωγραφικών έργων, σκηνογραφιών και ενδυματολογικών μελετών, καθώς και δημιουργιών εφαρμοσμένης τέχνης: διακόσμηση κτιρίων (γλυπτός διάκοσμος τοίχων, διακοσμητικοί πίνακες, τοιχογραφίες), σχεδιασμός ταπήτων, διάκοσμος χρηστικών αντικειμένων, παιγνίδια, εικονογράφηση βιβλίων, περιοδικών και ημερολογίων, εικονογράφηση εξωφύλλων βιβλίων, περιοδικών δίσκων και προγραμμάτων θεατρικών παραστάσεων, διαφημιστικοί πίνακες (αφίσες), γελοιογραφίες κ.α.

Έχει παρουσιάσει το έργο του σε ατομικές εκθέσεις («Ζυγός», 1961 «Χίλτον», 1964 «Αστορ», 1965,1969 «Μέρλιν», 1966 «Αίθουσα Τέχνης», Θεσσαλονίκη, 1969,1978 «Ζουμπουλάκη», 1970,1980,1984,1987 «Galleria Santa Croce», Φλωρεντία, 1972 «Galleria Giulia», Ρώμη, 1973 «Galleria d’Arte San Marco dei Giustiniani», Γένοβα, 1973 ΑΓΕΤ, 1973 Ηράκλειο, 1978 «Πολύπλανο», 1982 «Αγκάθι», 1985-σκηνικά και κοστούμια- Π.Δ. Λάρισας, 1985 «Trosa Kvarn», Σουηδία, 1987 Βελλίδιεο Π.Κ.,Θεσσαλονίκη, 1989-αναδρομική- «Ειρμός», Θεσσαλονίκη, 1989-αναδρομική- «Κρεωνίδης», 1992 «Chateau Chenonceau», Loire, Γαλλία, 1992 –αναδρομική- «Flak», Παρίσι, 1992 Expo ’93, Tόκιο, 1993 – αναδρομική- ΕΠΜΑΣ, 1995 –αναδρομική- Μουσείο Πιερίδη, Λευκωσία, 1995 «Adam», 1997 –σχέδια- «Αστρολάβος», 1997 Φεστιβάλ Πάτρας, 1998 Μουσείο Millesgarden, Σουηδία, 1998 κ.α.) Έχει πάρει μέρος σε ομαδικές εκθέσεις (Πανελλήνιες 1957,1960,1965,1967,1987 Έκθεση Νέων Ζωγράφων, «Ζυγός», 1958 – Α’ βραβείο – Μπιενάλε Αλεξάνδρειας, 1958,1966 Μπιενάλε Νέων του Παρισιού, 1960 Πανελλαδική Έκθεση Νέων, 1961 –Α’ Βραβείο- Salon d’ Automne, Παρίσι, 1962 Art Hellenique Contemporain, Musee Rath, Γενεύη, 1967 Μπιενάλε Βενετίας, 1972 Μπιενάλε Σάο Πάουλο, 1981 Ευρωπάλια, Βρυξέλλες, 1982 Μνήμες-Αναπλάσεις-Αναζητήσεις, ΕΠΜΑΣ, 1985 Μεταμορφώσεις του Μοντέρνου, ΕΠΜΑΣ, 1992 Salon de Mars, Παρίσι, 1992 International Art Show, Τόκιο, 1992 Art Athina, 1995 Three Generations of Greek Art, Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης Τελ Αβιβ, Ισραήλ, 1998 κ.α.).

Νωρίς ασχολήθηκε με τη σκηνογραφία και την ενδυματολογία στο θέατρο και συνεργάστηκε με σημαντικούς σκηνοθέτες (Δ.Μυράτ, Κ.Κουν, Σ.Ευαγγελάτος, Μ.Βολανάκης, Σ.Καραντινός κ.α.). Για το θέατρο σκηνογράφησε τα έργα: Καβαλλάρηδες χωρίς άλογα, Δωδέκατη Αυλαία, 1960 L. Pirandello, Απόψε αυτοσχεδιάζουμε, Θέατρο Αθηνών, 1960 J.Giraudoux, Ο πόλεμος της Τροίας δεν θα γίνει (1962), ενώ μετά την επιστροφή του στην Αθήνα σκηνογράφησε τα έργα: Γ.θεοτοκάς, Το παιγνίδι της τρέλλας και της φρονιμάδας, ΚΘΒΕ, 1964 Β. Κορνάρος, Ερωτόκριτος, «Ελληνικό Χορόδραμα» Ρ.Μάνου, Ηρώδειο, 1965 Γ. Χορτάτσης, Ερωφίλη, Αρμα θεάτρου, 1966 Αριστοφάνης, Εκκλησιάζουσες, ΚΘΒΕ, 1969 Γ.Μπύχνερ, Βόυτσεκ, Θέατρο Τέχνης, 1970 Ε.De Philoppo, Ο δήμαρχος της συνοικίας Σανιτά, Εθνικό θέατρο, 1970 Ε.Μποντ, Το μονοπάτι που πάει βαθιά μες στο βορρά, Θέατρο Τέχνης, 1974 Γ.Σκαρίμπας, Ο ήχος του κώδωνος, ΕΡΤ, 1976 Π.Τακόπουλος, Τόνοι και πνεύματα ενός ελληνικού ταγκό και Ο τελευταίος των Μονικίν, Θέατρο Τέχνης, 1978 C.Goldoni, Καβγάδες στην Κιότζια, ΚΘΒΕ, 1980 T.Williams, Μπέρτα, θέατρο Τέχνης, 1981 A.Strimdberg, Η πιο δυνατή, θέατρο Τέχνης 1981 Γ.Χορτάτσης, Κατζούρμπος, Εθνικό θέατρο, 1983 Ι,Παπαδόπουλος, Α,Β,Γ, Εθνικό θέατρο, 1986 Λ.Αναγνωστάκη, Διαμάντα και μπλουζ, θίασος Τ.Καρέζη-Κ.Καζάκου, 1994 Αριστοφάνης, Πλούτος, θέατρο Τέχνης, Επίδαυρος, 1996 Σοφοκλής, Ορέστης, θέατρο Τέχνης, Επίδαυρος, 1998 κ.α.
Έχει φιλοτεχνήσει τοιχογραφίες στο ξενοδοχείο «Αστήρ» Βουλιαγμένης, 1968, στο υποκατάστημα της Ιονικής Τράπεζας Χίου, 1970, της Εμπορικής Τράπεζας Μυκόνου, 1970, Τήνου, 1970, Σκιάθου, 1970, Ύδρας, 1970 και Φραγκφούρτης, 1971, στο κτίριο της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών στον Πειραιά, 1971, στο κεντρικό κατάστημα της Ιονικής Τράπεζας στην Αθήνα, 1973, ανάγλυφο στο μαιευτήριο «Μητέρα», 1977.

Έργα του βρίσκονται στην ΕΠΜΑΣ, στην Π.Δ.Ρόδου, στο ΜΜΣΤ, Θεσσαλονίκη, στη Συλλ. ΜΙΕΤ, στην Εθνική Τράπεζα κ.α. Δημοσίευσε άρθρα και μελέτες: «Αντιφάσεις της ελληνικής ζωγραφικής», Εποχές, 35 (1966) «Σπουδή για ένα καθρέπτη», Ζυγός, 5 (1966) «Σπύρος Παπαλουκάς», ένα μάθημα ζωγραφικής», Ταχυδρόμος, 661 (1966) «Σημειώσεις πάνω στη δουλειά μου», Ζυγός, 10-11, (1974) «Ήλθε η στιγμή», Artecentro, 4 (1976) Ο κόσμος του Καραγκιόζη, Αθήνα 1977 «Η περίπτωση του Πολυμέρη», Ζυγός, 35 (1979) «Σημειώσεις για τη ζωγραφική μου (1975-1980)», Ζυγός, 43 (1980) «Σχόλιο και παραινέσεις του Τσαρούχη», Η Λέξη, 73 (1988) Μη μιλάς πολύ για τέχνη, Αθήνα 1989 Ο σκύλος δαγκώνει, Αθήνα 1997 κ.α.
Είναι μέλος του ΕΕΤΕ.